Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin
Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik
27.04.2004 tarihli Resmi Gazete'de yayınlandı
Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin
Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, gerçek ve tüzel kişilerin bilgi edinme
hakkını kullanmalarına ilişkin 9/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi
Edinme Hakkı Kanununun uygulanmasına dair esas ve usulleri
düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik; merkezi idare kapsamındaki kamu idareleri ile
bunların bağlı, ilgili veya ilişkili kuruluşlarının, köyler hariç olmak
üzere mahalli idareler ve bunların bağlı ve ilgili kuruluşları ile
birlik veya şirketlerinin, T.C. Merkez Bankası, İMKB ve üniversiteler de
dahil olmak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz olarak enstitü, teşebbüs,
teşekkül, fon ve sair adlarla kurulmuş olan bütün kamu kurum ve
kuruluşlarının ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının
faaliyetlerinde uygulanır.
Hukuki dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 9/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme
Hakkı Kanununun 31 inci maddesi uyarınca hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
a) Kurum ve kuruluş: 2 nci maddede geçen ve kapsama dahil olan bilgi
edinme başvurusu yapılacak tüm makam ve mercileri,
b) Başvuru sahibi: 4982 sayılı Kanun ve bu Yönetmelik kapsamında bilgi
edinme hakkını kullanarak kurum ve kuruluşlara başvuran gerçek ve tüzel
kişileri,
c) Bilgi: Kurum ve kuruluşların kayıtlarında yer alan 4982 sayılı Kanun
kapsamındaki her türlü veriyi,
d) Belge: Kurum ve kuruluşların sahip oldukları 4982 sayılı Kanun
kapsamındaki yazılı, basılı veya çoğaltılmış dosya, evrak, kitap, dergi,
broşür, etüt, mektup, program, talimat, kroki, plan, film, fotoğraf,
teyp ve video kaseti, harita, elektronik ortamda kaydedilen her türlü
bilgi, haber ve veri taşıyıcılarını,
e) Bilgi veya belgeye erişim: İstenen bilgi veya belgenin niteliğine
göre, kurum ve kuruluşlarca, başvuru sahibine söz konusu bilgi veya
belgenin bir kopyasının verilmesini, kopya verilmesinin mümkün olmadığı
hallerde, başvuru sahibinin bilgi veya belgenin aslını inceleyerek not
almasına veya içeriğini görmesine veya işitmesine izin verilmesini,
f) Kurul: Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunu,
g) Kanun: 9/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Bilgi Edinme Hakkı, Bilgi Verme Yükümlülüğü ve Bilgi Verme Usulü
Bilgi edinme hakkı
Madde 5- Herkes, Kanun ve bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usuller
çerçevesinde bilgi edinme hakkına sahiptir.
Türkiye'de ikamet eden yabancılar ile Türkiye'de faaliyette bulunan
yabancı tüzel kişiler, isteyecekleri bilgi kendileriyle veya faaliyet
alanlarıyla ilgili olmak kaydıyla ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde,
Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerinden yararlanırlar. Bu kapsamdaki
başvurular Türkçe olarak yapılır. Karşılıklılık ilkesi kapsamında
bulunan ülkeler Dışişleri Bakanlığınca Resmi Gazetede ilan edilir.
Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerden doğan hak ve
yükümlülükleri saklıdır.
Bilgi verme yükümlülüğü kapsamında alınacak tedbirler
Madde 6- Kurum ve kuruluşlar, Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her
türlü bilgi veya belgeyi, Kanunda ve bu Yönetmelikte belirlenen esas ve
usullere göre başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme
başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere gerekli idari
ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdür.
Kurum ve kuruluşlar, ellerinde mevcut olan ve bilgi edinme başvurusuna
konu olabilecek bütün bilgi veya belgeleri, bilgi edinme hakkının
kullanımını kolaylaştıracak şekilde tasnif ederler. Bu amaçla kurum ve
kuruluşların belge kayıt, dosyalama ve arşiv düzeniyle ilgili gerekli
idari ve teknik tedbirler alınır.
Bilgi edinme hakkının etkin olarak kullanılabilmesi ve bilgi edinme
başvurularından kaynaklanan iş yükünün en aza indirilebilmesi amacıyla
kurum ve kuruluşlar;
a) Görev ve hizmet alanlarına giren konulardaki
bilgi veya belgelerin konularını ve bunların hangi birimde mevcut
olduğunu ihtiva eden kurum dosya planlarını,
b) Görev ve hizmet alanlarına giren konulardaki temel nitelikli karar ve
işlemlerini, mal ve hizmet alımlarını, satımlarını, projelerini ve
yıllık faaliyet raporlarını,
c) Görev ve hizmet alanlarına giren konulardaki kanun, tüzük,
yönetmelik, Bakanlar Kurulu kararı veya diğer düzenleyici işlemlerin
neler olduğunu, yayımlanmışsa hangi tarihli ve sayılı Resmi Gazetede
yayımlandığını, görev ve hizmet alanlarıyla ilgili mevzuatın
değişiklikleri işlenmiş halini,
bilgi iletişim teknolojilerini kullanmak suretiyle kamuoyunun bilgisine
sunarlar.
Kesinleşen faaliyet ve denetim raporları uygun vasıtalarla kamuoyunun
incelemesine açık hale getirilir.
Kurum ve kuruluşlar, Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde,
bilgi edinme hakkının etkin olarak kullanılabilmesi ve bilgi edinme
başvurularından kaynaklanan iş yükünün en aza indirilebilmesi amacıyla
kurumsal internet sayfalarını bu madde hükümlerine göre yeniden
şekillendirir. Bu Yönetmelik kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, bu
bilgileri tek tek birimler bazında, aynı kurumsal internet sayfası
üzerinden; zorunlu hallerde kurumsal internet sayfasından link verilmek
suretiyle birime ait internet sayfası üzerinden kamuoyunun bilgisine
sunarlar.
Kurum ve kuruluşlar, görev ve hizmet alanlarına giren konulardaki bilgi
veya belgelerin konularını ve bunların hangi birimde mevcut olduğunu
ihtiva eden kurum dosya planlarını, konuyla ilgili mevzuatta belirlenmiş
ilkelere uygun olarak düzenlerler. Kurum dosya planları, kurum ve
kuruluşların basın ve halkla ilişkilerle görevli birimlerinde
oluşturulacak bilgi edinme birimlerinde bulundurulur ve bunlardan
yeterli sayıda nüsha başvuru sahiplerinin istifadesine sunulur. Kurum
dosya planlarının bir örneği de kurum ve kuruluşların kurumsal internet
sayfalarından kamuoyunun bilgisine sunulur.
Bilgi edinme hakkının, elektronik ortamda kullanımını kolaylaştırmak
maksadıyla, EK-1 ve EK-2'de yer alan başvuru formları ile kurum ve
kuruluşların bilgi edinme birimlerinin elektronik posta yoluyla başvuru
kabul edecek elektronik posta adresleri, kurum ve kuruluşların internet
sayfalarında yayımlanır. Bu başvuru formları ayrıca, başvuru
sahiplerinin istifadesi amacıyla bilgi edinme birimlerinde sürekli
bulundurulur.
İhtiyari olarak yayımlanabilecek bilgi veya belgeler
Madde 7- Kurum ve kuruluşlar, bilgi edinme hakkının etkin olarak
kullanılabilmesi ve bilgi edinme başvurularından kaynaklanan iş yükünün
en aza indirilebilmesi amacıyla, aşağıdaki türden bilgi veya belgeleri
internet sayfaları üzerinden kamuoyunun bilgisine sunabilirler:
a) Teşkilat yapısı, görevler, bütçe, gelir ve giderler hakkındaki bilgi
veya belgeler,
b) Personel sayısı ve statüleri hakkındaki bilgiler,
c) Verilen hizmetlere ilişkin bilgiler,
d) Karar alma, hizmet sunma ve politika oluşturma yöntemlerine ilişkin
bilgiler,
e) Kamuyu etkileyen kararlar ve gerekçeleri, politikalar, bunlar
hakkında idare tarafından yapılan değerlendirmeler ve bu kararların
alınmasına dayanak teşkil eden temel bilgiler ve veriler,
f) Kayıt, dosyalama ve arşiv düzeninin tanıtımına ilişkin bilgiler,
g) Şikayet ve başvuruların yapılma usulü ve verileceği merci veya
yetkili kişi hakkında bilgiler,
h) İstatistiki veriler, araştırma raporları, makaleler ve diğer
belgeler.
Bilgi edinme birimlerinin oluşturulması
Madde 8- Kurum ve kuruluşların basın ve halkla ilişkilerle görevli
birimlerinde, bilgi edinme hakkının etkin olarak kullanılabilmesi ve
bilgi veya belgelere erişimin zamanında sağlanabilmesi amacıyla bilgi
edinme birimleri oluşturulur.
Bünyesinde basın ve halkla ilişkilerle görevli birimi veya bu birime
benzer görevler ifa eden birim bulunmayan kurum ve kuruluşlar, bilgi
edinme hakkının etkin olarak kullanılabilmesi ve bilgi veya belgelere
erişimin zamanında sağlanabilmesi amacıyla, kurum ve kuruluş içindeki
bir birim bünyesinde bilgi edinme birimleri oluştururlar veya doğrudan
kurum yöneticisine bağlı bilgi edinme yetkilisi görevlendirirler.
Bilgi edinme birimlerinde, yeterli sayıda personel görevlendirilir. Bu
birimlerin, bilgi edinme başvurusu yapılabilmesini kolaylaştıracak
fiziki mekana ve teknik donanıma sahip olması esastır.
Bu birimlerde görevli personel, bilgi edinme hakkını kullanacak
kişilerin istekleri halinde, başvurunun nasıl yapılacağı, talep edilen
bilgi veya belgenin kurum ve kuruluşun hangi biriminde bulunabileceği ve
başvuru sonrasındaki işlemler konusunda bilgi verir, açıklama yapar,
gerekli yardımı sağlar ve bilgi edinme başvurularıyla ilgili işlemleri
yapar.
Bilgi edinme başvurusunda bulunan kişilerin, kurum
ve kuruluşların ellerinde hangi konularda ve ne türden bilgi veya
belgeler bulunduğu konusunda bilgilenmelerini sağlamak amacıyla, 6 ncı
madde uyarınca kurum ve kuruluşlarca hazırlanacak kurum dosya planları,
bilgi edinme birimlerinde bulundurulur ve bunlardan yeterli sayıda nüsha
başvuru sahiplerinin istifadesine sunulur.
Kurum ve kuruluşların teşkilat yapısına, görev ve hizmet alanlarına
ilişkin bilgiler, tanıtma veya eğitim amaçlı broşürler ve yayınlar,
yıllık faaliyet raporları ile bütçe ve harcamalarına ilişkin raporlar
bilgi edinme birimlerinde bulundurulabilir. Kişiler bu tür tanıtıcı
yayınlardan istifade edebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bilgi Edinme Başvurusu
Başvuru usulü
Madde 9- Gerçek kişiler tarafından yapılacak bilgi edinme başvurusu;
başvuru sahibinin adı ve soyadı, imzası, oturma yeri veya iş adresini
içeren dilekçeyle, istenen bilgi veya belgenin bulunduğu kurum ve
kuruluşa yapılır.
Tüzel kişiler tarafından yapılacak bilgi edinme başvurusu; tüzel kişinin
unvanı ve adresi ile yetkili kişinin imzasını ve yetki belgesini içeren
dilekçeyle, istenen bilgi veya belgenin bulunduğu kurum ve kuruluşa
yapılır.
Dilekçede, istenen bilgi veya belgeler açık ve ayrıntılı olarak
belirtilir. Bilgi veya belgeye erişimin kısa sürede sağlanabilmesi
amacıyla, istenen bilgi veya belgenin konusu, varsa tarihi, sayısı ve
kurum veya kuruluşun hangi biriminden istendiği ve ihtiyaç duyulan diğer
hususlar dilekçede belirtilir.
Merkezi idarenin taşra teşkilatında bulunan bilgi veya belgelere ilişkin
başvurular, valilik veya kaymakamlığa bağlı olarak faaliyette bulunan
bilgi edinme yetkililerine veya taşra teşkilatında bulunan ilgili
birimlere yapılır. İl ve ilçelerde bulunan birimler arasındaki
koordinasyon ve bu işlemlere ilişkin raporların hazırlanması, valilik ve
kaymakamlıklardaki bilgi edinme birimlerince sağlanır. Valilik ve
kaymakamlıklarda bulunan bilgi edinme birimleri, merkez teşkilatını
ilgilendiren konularda kendilerine yapılan başvuruları ilgili idareye
gönderir ve durumu başvurana bildirir.
Başka bir kanun uyarınca yapıldığı belirtilmeyen başvurular, Bilgi
Edinme Hakkı Kanunu kapsamında yapılmış sayılır.
Başvuru dilekçelerinin veya başvuru formlarının, daktiloyla doldurulması
veya bilgisayar çıktısı olması şartı aranmaz. Ancak başvuru dilekçeleri
veya formları okunaklı ve anlaşılır bir şekilde yazılır veya doldurulur.
Başvurunun kurum ve kuruluşa ulaştığı tarih başvuru tarihidir.
Başvuru dilekçeleri posta yoluyla da kurum ve kuruluşlara
gönderilebilir.
Başvuru üzerine istenen bilgi veya belgeye erişimin kısa sürede
sağlanabilmesi ve bilgi edinme taleplerinin kolaylıkla işleme
konulabilmesi amacıyla, başvuru sahipleri bilgi edinme başvurusuna dair
dilekçelerini verirken, gerçek kişiler için EK-1'de, tüzel kişiler için
EK-2'de yer alan formlardan isterlerse yararlanabilirler. Ancak,
elektronik posta ve faks yoluyla başvuru yapacak gerçek ve tüzel
kişilerin EK-1 ve EK-2'de yer alan formları doldurmaları zorunludur.
Elektronik ortamda veya diğer iletişim araçlarıyla yapılacak başvurular
Madde 10- Bilgi edinme başvurusu, kişinin kimliğinin ve imzasının veya
yazının kimden neşet ettiğinin tespitine yarayacak başka bilgilerin
yasal olarak belirlenebilir olması kaydıyla elektronik ortamda veya
diğer iletişim araçlarıyla da yapılabilir.
Gerçek kişiler tarafından elektronik posta yoluyla yapılacak başvurular,
başvuru sahibinin adı ve soyadı, oturma yeri veya iş adresine ilave
olarak kimlik doğrulama amacıyla kullanılacak T.C. kimlik numarası
belirtilmek suretiyle, istenen bilgi veya belgenin bulunduğu kurum ve
kuruluşun bilgi edinme biriminin elektronik posta adresine EK-1'de yer
alan form doldurulmak suretiyle yapılır.
Tüzel kişiler tarafından elektronik posta yoluyla yapılacak başvurular,
tüzel kişinin unvanı ve adresi ile yetkili kişinin T.C. kimlik numarası
belirtilmek suretiyle ve yetki belgesiyle birlikte, istenen bilgi veya
belgenin bulunduğu kurum ve kuruluşun bilgi edinme biriminin elektronik
posta adresine EK-2'de yer alan form doldurulmak suretiyle yapılır.
Yetki belgesi uygun elektronik araçlarla elektronik ortama aktarılarak
gönderilir.
Gerçek veya tüzel kişiler tarafından, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu
gereğince elektronik imza kullanılarak gönderilen başvurularda, T.C.
kimlik numarası aranmaz.
Elektronik posta yoluyla yapılacak başvurularda, başvuru formunun kurum
veya kuruluşun bilgi edinme biriminin elektronik posta adresine ulaştığı
tarih, başvuru tarihidir.
Elektronik posta yoluyla yapılacak başvurular için, kurum ve
kuruluşların bilgi edinme birimleri, bu amaçla kurumsal bir elektronik
posta adresi oluşturur ve internet sayfalarında yayımlar.
Kurum ve kuruluşlar elektronik ortamda yapılan
başvuruya elektronik ortamda cevap verebileceği gibi, istenen bilgi veya
belgenin niteliğine göre yazıyla da cevap verebilir. İstenen bilgi veya
belgenin bu yollarla verilmesinin mümkün olmadığı hallerde, söz konusu
bilgi veya belgenin yerinde incelenebilmesi, not alınabilmesi,
dinlenebilmesi, görülebilmesi veya izlenebilmesi imkanı sağlanır.
Başvuru dilekçeleri faks yoluyla da, kurum ve kuruluşlara
gönderilebilir. Ancak faks yoluyla yapılacak başvurularda ayrıca, gerçek
kişiler ile tüzel kişiliği temsile yetkili kişilerin T.C. kimlik
numaraları belirtilir. Faks yoluyla iletilen dilekçelerde, dilekçe
sahibi kendisine faks yoluyla cevap verilmesini isterse, cevap verilecek
faks numarasını dilekçesinde ayrıca belirtir. Kurum ve kuruluşlar, faks
yoluyla yapılan başvurulara, faks yoluyla veya elektronik ortamda cevap
verebileceği gibi, istenen bilgi veya belgenin niteliğine göre yazıyla
da cevap verebilir. İstenen bilgi veya belgenin bu yollarla verilmesinin
mümkün olmadığı hallerde, söz konusu bilgi veya belgenin yerinde
incelenebilmesi, not alınabilmesi, dinlenebilmesi, görülebilmesi veya
izlenebilmesi imkanı sağlanır. Faks yoluyla gelen başvuru dilekçesinin
kurum ve kuruluşların bilgi edinme birimlerine ulaştığı tarih, başvuru
tarihidir.
Özürlüler tarafından yapılacak başvurular
Madde 11- Başvuruda bulunan kimsenin kimliğini tespit etmeye yarayacak
başka bilgi veya özel işaretlerin bulunması halinde, özürlüler
bakımından bu bilgi veya özel işaretler imza yerine geçmek üzere
kullanılır.
İstenecek bilgi veya belgelerin niteliği
Madde 12- Bilgi edinme başvurusu, başvurulan kurum ve kuruluşların
ellerinde bulunan veya görevleri gereği bulunması gereken bilgi veya
belgelere ilişkin olmalıdır.
Kurum ve kuruluşlar; ayrı veya özel bir çalışma, araştırma, inceleme ya
da analiz neticesinde oluşturulabilecek türden bir bilgi veya belge için
yapılacak başvurular ile tekemmül etmemiş bir işleme ilişkin bilgi veya
belge için yapılacak başvurulara olumsuz cevap verebilirler.
Belli bir tarihte açıklanacağı, duyurulacağı önceden belirtilmiş olup,
zamanından önce açıklanması halinde kamu yararını zedeleyecek veya
kişisel menfaat temin etmek için kullanılabilecek bilgi veya belgeler,
belirtilen tarihten önce açıklanamaz, erişimi sağlanamaz.
Yayımlanmış veya kamuya açıklanmış bilgi veya belgeler
Madde 13- Kurum ve kuruluşlarca yayımlanmış veya kitap, broşür, ilan ve
benzeri yollarla kamuya açıklanmış bilgi veya belgeler, bilgi edinme
başvurusuna konu olamaz.
Ancak birinci fıkrada belirtilen yollarla kamuoyuna açıklanmış veya
kurum ve kuruluşlarca elektronik ortamda yayımlanmış kamunun erişimine
açık bilgi veya belgelerin ne şekilde, ne zaman ve nerede yayımlandığı
veya açıklandığı başvurana bildirilir.
Başvuruların kabulü, değerlendirilmesi ve işleme konulması
Madde 14- Başvuru dilekçeleri veya formları, kurum ve kuruluşların bilgi
edinme birimleri tarafından kabul edilir. Bilgi edinme birimleri,
başvuru dilekçeleri veya formlarının 9 uncu maddede belirtilen şekilde
verilip verilmediğinin kontrolünü yaptıktan sonra bunların evrak
kayıtlarını yaparak hazır bulunmaları koşuluyla başvuru sahiplerine,
başvurunun tarih ve sayısını gösteren bir makbuz verir.
Kurum ve kuruluşların bilgi edinme birimleri dışındaki herhangi bir
birimine ulaşan başvuru dilekçeleri veya formlar, işleme konulmadan
derhal bilgi edinme birimlerine gönderilir.
9 uncu maddede belirtilen unsurları içermeyen başvuru dilekçeleri veya
formları ile 10 uncu maddede belirtilen unsurları içermeyen elektronik
posta yoluyla gönderilmiş başvuru dilekçeleri veya formları işleme
konulmaz ve durum başvuru sahibine bildirilir.
Gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu sonradan anlaşılan başvuru sahiplerinin
dilekçeleri veya formları, bu durumun anlaşıldığı tarihte hiç başvuru
yapılmamış sayılarak işleme konulmaz.
Elektronik posta yoluyla yapılan bilgi edinme
başvurularında, başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişilerin verdiği T.C.
kimlik numarası, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel
Müdürlüğünün internet sayfasından, başvuru sahibi tarafından verilen ad
ve soyadın doğru olup olmadığının tespiti amacıyla gerektiğinde
sorgulanır. Gerçeğe aykırı ad ve soyadla yapılan başvurular işleme
konulmaz.
Başvuru dilekçesi veya formu kaydedildikten sonra, en geç iki iş günü
içinde kurum veya kuruluşun ilgili birimlerine gönderilir. Bu yazıda;
başvurunun hangi birim tarafından cevaplanacağı ve başvuru sahibine
hangi tarihe kadar cevap verilmesi gerektiği belirtilir. Bu tür
yazıların hızlı bir şekilde ilgili birimlere iletilmesi için gerekli
yetki devri işlemleri ilgili mevzuata uygun olarak yapılır.
Elektronik posta yoluyla gelen başvurular ilgili birimlere, elektronik
ortamda veya başvurunun bilgisayar çıktısı iletilmek suretiyle
gönderilir. Ayrıca başvurunun hangi birim tarafından cevaplanacağı ve
istenen bilgi veya belge hakkında başvuru sahibine hangi tarihe kadar
cevap verilmesi gerektiği belirtilir.
Kurum ve kuruluşlardaki bilgi edinme birimleri, Kanun ve bu Yönetmelikte
belirlenen esas ve usullere göre kurum ve kuruluşların ilgili diğer
birimleriyle koordinasyon içinde görev ifa ederler.
Elektronik ortamda veya yazılı olarak alınan başvuruların bilgi veya
belge güvenliği, kurum ve kuruluşlarda genel hükümlere göre sağlanır.
Başvuru sahiplerine yardım
Madde 15- Bilgi edinme birimlerinde görevli personel, bilgi edinme
başvurusunda bulunan kişilere yol göstermekle ve Kanun kapsamında sahip
oldukları hakları kullanabilmeleri için yardımcı olmakla yükümlüdür.
Görevli personel bu amaçla, dilekçe veya formlardaki şekil
noksanlıklarını başvuru sahiplerine başvuru anında belirtir ve bunların
nasıl giderileceği konusunda yol gösterir.
İstenen bilgi veya belgelerin belirsizliği
Madde 16- Başvuru dilekçesi veya formuyla istenen bilgi veya belgeler,
yeterince açık ve anlaşılır değilse, kurum ve kuruluşlar başvurunun
hangi nedenlerle yeterince açık ve anlaşılır olmadığını başvuru sahibine
bildirebilir ve ek bilgiler sunmasını isteyebilir.
Bu takdirde 20 nci maddedeki on beş günlük süre, belirtilen
noksanlıkların tam olarak giderildiği tarihten itibaren başlar.
Başvuru dilekçelerinin diğer kurum ve kuruluşlara yönlendirilmesi
Madde 17- İstenen bilgi veya belge, başvurulan kurum ve kuruluştan başka
bir yerde bulunuyorsa, başvuru dilekçesi veya formu bu kurum ve
kuruluşun bilgi edinme birimine gönderilir ve durum ilgiliye bildirilir.
Bu şekilde yönlendirilen başvurunun bilgi veya belgenin bulunduğu kurum
ve kuruluşça alındığı tarihte başvuru yapılmış sayılır. Sürelerin
başlangıcında önceki başvuru dikkate alınmaz.
Kendisine bilgi edinme başvurusunda bulunulan kurum ve kuruluş, talep
edilen bilgi veya belge kendisinde bulunmakla birlikte, istenen bilgi
veya belgenin başka bir veya birden fazla kurum ve kuruluştan neşet
ettiğini veya görev alanına girdiğini tespit ederse, bilgi veya belgeye
erişimi sağlamadan önce, söz konusu kurum ve kuruluşlardan görüş
alabilir. Bu takdirde bilgi veya belgeye erişim otuz iş günü içinde
sağlanır. Bu durumda, sürenin uzatılması ve gerekçesi başvuru sahibine
on beş iş günlük sürenin bitiminden önce bildirilir.
Görüş sorulan kurum ve kuruluşa, görüş bildirmesi için beş iş gününden
az süre verilemez. Görüş sorulan kurum ve kuruluş yetkilileri, ilgiliye
süresinde cevap verilmesi konusunda, kendisine başvuru yapılan kurum ve
kuruluş yetkilileriyle aynı sorumluluğu paylaşır.
Başvuru içeriğinin birden fazla kurum ve kuruluşu ilgilendirmesi
durumunda, kendisine başvuru yapılan kurum ve kuruluş, diğer kurum ve
kuruluşlardan istenen bilgi veya belgenin kendisinde bulunmayan kısmıyla
ilgili olarak ilgili kurum ve kuruluşlardan bilgi veya belge talebinde
bulunabilir. Bu takdirde bilgi veya belgeye erişim otuz iş günü içinde
sağlanır. Bu durumda, sürenin uzatılması ve bunun gerekçesi başvuru
sahibine on beş iş günlük sürenin bitiminden önce bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bilgi veya Belgelere Erişim
Başvuruların cevaplandırılması
Madde 18- Bilgi edinme birimlerince iletilen başvurular, kurum ve
kuruluşların ilgili birimlerince cevaplandırılır.
Başvuruya cevap verecek birimin, istenen bilgi veya belgeyi kurum ve
kuruluş içindeki başka bir birimden sağlaması, başvuru ile ilgili olarak
bir başka kurum ve kuruluşun görüşüne ihtiyaç duyulması veya başvuru
içeriğinin birden fazla kurum ve kuruluşu ilgilendirmesi durumunda, 17
nci madde hükmü uygulanır.
Kurum ve kuruluşlar, bilgi edinme başvurularıyla ilgili cevaplarını
yazılı olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine bildirirler.
Ancak, başvuru sahibine elektronik posta yoluyla verilecek cevaplar,
kurum ve kuruluşların bilgi edinme birimleri aracılığıyla gönderilir. Bu
kapsamdaki bir başvuruya hazırlanan cevap, ilgili birim tarafından bilgi
edinme birimlerine yazılı olarak veya elektronik ortamda gönderilir.
Başvurunun cevaplandığı tarih, kurum veya kuruluşun cevap yazısı
üzerindeki tarihtir.
Bilgi edinme başvuruları hakkında gerekli inceleme ve araştırma,
başvuruya cevap verecek birim tarafından yapılır ve başvurular, 20 nci
maddede belirtilen süreler içinde cevaplandırılır.
Bütün başvurular olumlu veya olumsuz olarak
cevaplandırılırken, başvuru sahibine gönderilecek yazının bir sureti,
yazının ekleri hariç olmak üzere ayrıca bilgi edinme birimlerine
gönderilir.
Başvurunun reddedilmesi halinde bu kararın gerekçesi ve buna karşı
yapılabilecek başvuru yolları ve süreleri belirtilir.
Kamu görevlilerinin ihmali veya kusurlu davranışları nedeniyle, Kanunda
belirtilen süreler içinde başvurunun cevaplandırılmaması, kurum ve
kuruluşların cevap verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Daha önce cevaplandığı halde aynı kişiler tarafından yapılan tekrar
mahiyetindeki başvurular ile soyut ve genel nitelikteki başvurular
işleme konulmaz ve durum başvuru sahibine bildirilir.
Bilgi veya belgelere erişim usulü
Madde 19- Kurum ve kuruluşlardan belge istenmesi halinde, başvuru
sahibine istenen belgenin onaylı bir kopyası verilir. Elektronik
ortamdaki bilgi veya belgeler, elektronik posta, veri kopyalamaya
yarayan diskler ve diğer araçlarla verilebilir.
Bilgi veya belgenin niteliği gereği kopyasının verilmesinin mümkün
olmadığı veya kopya çıkarılmasının aslına zarar vereceği hallerde, kurum
ve kuruluşlar başvuru sahibinin;
a) Yazılı veya basılı belgeler için, söz konusu belgenin aslını
incelemesi ve not alabilmesini,
b) Ses kaydı şeklindeki bilgi veya belgelerde bunları dinleyebilmesini,
c) Görüntü kaydı şeklindeki bilgi veya belgelerde bunları
izleyebilmesini,
sağlarlar.
Bu amaçla, erişimin nasıl, ne zaman ve nerede sağlanacağı ile gerekli
görülen diğer hususlar, başvuru sahibine erişim süresi içinde
bildirilir. Bu şekilde erişim sağlanırken, bilgi veya belgenin
değiştirilmesi, imhası, çalınması veya diğer riskler değerlendirilerek,
başvuru sahibine en az bir görevli nezaret eder ve gerekli diğer
tedbirler alınır.
Bilgi veya belgenin yukarıda belirtilenlerden farklı bir şekilde elde
edilmesi mümkün ise, belgeye zarar vermemek şartıyla erişim sağlanır.
Bilgi veya belgeye erişim süreleri
Madde 20- Kurum ve kuruluşlar, başvuru üzerine istenen bilgi veya
belgeye erişimi on beş iş günü içinde sağlarlar.
Ancak istenen bilgi veya belgenin, başvurulan kurum ve kuruluş içindeki
başka bir birimden sağlanması; başvuru ile ilgili olarak bir başka kurum
ve kuruluşun görüşünün alınmasının gerekmesi veya başvuru içeriğinin
birden fazla kurum ve kuruluşu ilgilendirmesi durumlarında bilgi veya
belgeye erişim otuz iş günü içinde sağlanır. Bu durumda, sürenin
uzatılması ve bunun gerekçesi başvuru sahibine on beş iş günlük sürenin
bitiminden önce bildirilir.
Gizli bilgileri ayırarak bilgi veya belge verme
Madde 21- İstenen bilgi veya belgelerde, gizlilik dereceli veya
açıklanması yasaklanan bilgiler ile açıklanabilir nitelikte olanlar
birlikte bulunuyor ve bunlar birbirlerinden ayrılabiliyorsa, söz konusu
bilgi veya belge, gizlilik dereceli veya açıklanması yasaklanan bilgiler
çıkarıldıktan sonra başvuranın bilgisine sunulur. Ayırma gerekçesi
başvurana yazılı olarak bildirilir.
Başvuru ücretleri
Madde 22- Kurum ve kuruluşlar, erişimine olanak sağladıkları bilgi veya
belgeler için başvuru sahibinden, bilgi veya belgelere erişimin
gerektirdiği inceleme, araştırma, kopyalama, postalama ve diğer maliyet
unsurları ile orantılı ölçüde ücret tahsil edebilir. Kurum ve kuruluşlar
bu amaçla her yıl bütçe kanununda belirlenecek ilkelere göre bilgiye
erişim ücret tarifesi belirler. Kurum ve kuruluşlar elektronik posta
yoluyla erişimine olanak sağladıkları bilgi veya belgeler için de,
erişimin gerektirdiği inceleme, araştırma ve diğer maliyet unsurlarıyla
orantılı ölçüde ücret tahsil edebilir.
Kurum ve kuruluşlar erişimini sağlayacakları bilgi veya belgelerin,
erişim maliyeti tutarı ve ödemenin nereye yapılacağı hakkında başvuru
sahibini, başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde bilgilendirir.
Ancak, istenen bilgi veya belgenin, başvurulan kurum ve kuruluş içindeki
başka bir birimden sağlanması; başvuru ile ilgili olarak bir başka kurum
ve kuruluşun görüşünün alınmasının gerekmesi veya başvuru içeriğinin
birden fazla kurum ve kuruluşu ilgilendirmesi durumunda, kurum ve
kuruluşlar erişim maliyeti tutarı ve ödemenin nereye yapılacağı hakkında
başvuru sahibini, başvuru tarihinden itibaren otuz gün içinde
bilgilendirir.
Bilgi veya belgelere erişim için gereken maliyet tutarının kurum ve
kuruluş tarafından başvuru sahibine bildirilmesiyle, on beş veya otuz iş
günlük süreler kesilir. Başvuru sahibi, bildirimin yapıldığı tarihten
itibaren on beş iş günü içinde ödemeyi gerçekleştirdiğini gösteren
belgeyi sunmadığı takdirde talebinden vazgeçmiş sayılır.
Kamu kurum ve kuruluşlarının, erişimine olanak
sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru sahiplerinden talep
edecekleri ücretler, ilgili kurum ve kuruluş bütçesine gelir olarak
kaydedilmek üzere ilgili saymanlıklara veya bu saymanlıklar adına
bankalar ve diğer finans kurumları veya PTT şubelerinde açılan hesaplara
yatırılır.
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, erişimine olanak
sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru sahiplerinden talep
edecekleri ücretler, ilgili meslek kuruluşları adına açılan hesaba
yatırılır.
Kanunda istisna sayılan bilgi veya belgelere ilişkin talepler
Madde 23- Kanunda bilgi edinme hakkının istisnaları olarak düzenlenen
konularda yapılan bilgi edinme başvuruları reddedilir ve ret kararı
başvuru sahibine gerekçeli olarak bildirilir.
İtiraz usulü
Madde 24- Bilgi edinme istemi Kanunun 16 ve 17 nci maddelerinde
öngörülen sebeplerle reddedilen başvuru sahibi, yargı yoluna başvurmadan
önce kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde Bilgi Edinme
Değerlendirme Kuruluna itiraz edebilir. İtiraz yazılı olarak yapılır.
Kurul, bu konudaki kararını otuz iş günü içinde verir.
20 nci maddede belirtilen süreler içinde, kurum ve kuruluşlar tarafından
başvuru sahibine olumlu veya olumsuz herhangi bir cevap verilmemesi
halinde başvuru, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10 uncu
maddesi uyarınca altmış günün geçmesiyle reddedilmiş sayılır.
İkinci fıkra gereğince bilgi edinme istemi Kanunun 16 ve 17 nci
maddelerinde öngörülen sebeplerle reddedilmiş sayılan başvuru sahibi,
yargı yoluna başvurmadan önce dava açma süresinin başladığı tarihten
itibaren on beş gün içinde Kurula yazılı olarak itiraz edebilir. Kurul,
bu konudaki kararını otuz iş günü içinde verir.
Kurula itiraz, başvuru sahibinin idari yargıya başvurma süresini
durdurur.
Kurul kararları
Madde 25- Kurul; bilgi edinme başvurusuyla ilgili olarak yapılacak
itirazlar üzerine, Kanunun 16 ve 17 nci maddelerinde öngörülen sebeplere
dayanılarak verilen kararları inceler ve karara bağlar; kurum ve
kuruluşlar için bilgi edinme hakkının kullanılmasına ilişkin olarak
kararlar verir.
Kurul, bilgi edinme hakkının kullanılmasına ilişkin hususları
düzenlemeye yetkilidir.
Kurul tarafından istenen bilgi veya belgeler
Madde 26– Bilgi edinme istemi Kanunun 16 ve 17 nci maddelerinde
öngörülen sebeplerle reddedilen başvuru sahiplerinin Kurula itirazı
üzerine, Kurul başvurunun yapıldığı kurum veya kuruluştan her türlü
bilgi veya belgeyi isteyebilir. Kurum ve kuruluşlar, Kurulun istediği
her türlü bilgi veya belgeyi on beş iş günü içinde vermekle yükümlüdür.
İtiraz üzerine Kurul ayrıca, başvuru sahibi ile kurum veya kuruluşların,
itiraz konusuyla ilgili yazılı veya şifahi görüşlerine başvurabilir,
konuyla ilgili uzmanların görüşünü alabilir ve gerekli gördüğü diğer
incelemelerde bulunabilir.
Kurula gönderilen bilgi veya belgeler ile Kurul tarafından edinilen
görüş, değerlendirme ve incelemelerden gizlilik derecesi bulunanların
korunmasında ve saklanmasında gizlilik ilkesine uyulur. Kurul başkan ve
üyeleri ile bu bilgileri derleyen ve değerlendiren tüm personel gizlilik
ilkesinin gereklerine uymakla yükümlüdür. Bu yükümlülük, Kurul başkan ve
üyeleri ile diğer personelin görevlerinden ayrılmalarından sonra da
devam eder.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Bilgi Edinme Hakkının Sınırları
Devlet sırrına ilişkin bilgi veya belgeler
Madde 27- Açıklanması halinde Devletin emniyetine, dış ilişkilerine,
milli savunmasına ve milli güvenliğine açıkça zarar verecek ve niteliği
itibarıyla Devlet sırrı olan gizlilik dereceli bilgi veya belgeler,
bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır.
Ülkenin ekonomik çıkarlarına ilişkin bilgi veya belgeler
Madde 28- Açıklanması ya da zamanından önce açıklanması halinde, ülkenin
ekonomik çıkarlarına zarar verecek veya haksız rekabet ve kazanca sebep
olacak bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır.
İstihbarata ilişkin bilgi veya belgeler
Madde 29- Sivil ve askeri istihbarat birimlerinin görev ve
faaliyetlerine ilişkin bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı
dışındadır.
Ancak, bu bilgi ve belgeler kişilerin çalışma
hayatını ve meslek onurunu etkileyecek nitelikte ise, istihbarata
ilişkin bilgi ve belgeler aşağıda belirtilen usul ve esaslar
çerçevesinde bilgi edinme hakkına konu olurlar:
a) Bilgi edinme başvuruları bizzat ilgilisi veya konuya ilişkin olarak
düzenlenen özel vekaletname ile yetkilendirilmiş olmak koşulu ile vekili
tarafından yapılır.
b) Sivil ve askeri istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine
ilişkin bilgi veya belgelerden, sadece kişilerin çalışma hayatını ve
meslek onurunu etkileyici nitelikte olan ve ilgilisi hakkında bir işleme
dayanak teşkil etmek üzere işlenmiş veya değerlendirilmiş bilgi veya
belgeler bilgi edinme hakkı kapsamında değerlendirilir.
c) Kurum veya kuruluşların işlemlerine dayanak teşkil etmek üzere,
istihbarat birimlerinden talep edilen ve istihbarat birimlerince
değerlendirilmek suretiyle kurum veya kuruluşların istifadesine sunulan
istihbari bilgi veya belgelere ilişkin bilgi edinme hakkı kapsamındaki
başvurular, söz konusu araştırma veya soruşturmanın yapılmasını talep
eden kurum veya kuruluşun bilgi edinme birimine yapılır ve başvuruya
erişim bu kurum veya kuruluşça sağlanır.
İdari soruşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler
Madde 30- Kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen idari
soruşturmalarla ilgili olup, açıklanması veya zamanından önce
açıklanması halinde;
a) Kişilerin özel hayatına açıkça haksız müdahale sonucunu doğuracak,
b) Kişilerin veya soruşturmayı yürüten görevlilerin hayatını ya da
güvenliğini tehlikeye sokacak,
c) Soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek,
d) Gizli kalması gereken bilgi kaynağının açığa çıkmasına neden olacak
veya soruşturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarının temin
edilmesini güçleştirecek,
bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır.
Adli soruşturma ve kovuşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler
Madde 31- Açıklanması veya zamanından önce açıklanması halinde;
a) Suç işlenmesine yol açacak,
b) Suçların önlenmesi ve soruşturulması ya da suçluların kanuni yollarla
yakalanıp kovuşturulmasını tehlikeye düşürecek,
c) Yargılama görevinin gereğince yerine getirilmesini engelleyecek,
d) Hakkında dava açılmış bir kişinin adil yargılanma hakkını ihlal
edecek,
nitelikteki bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır.
1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu, 1086 sayılı Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanunu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ve diğer
özel kanun hükümleri saklıdır.
Özel hayatın gizliliği
Madde 32- Kişinin izin verdiği haller saklı kalmak üzere, özel hayatın
gizliliği kapsamında, açıklanması halinde kişinin sağlık bilgileri ile
özel ve aile hayatına, şeref ve haysiyetine, mesleki ve ekonomik
değerlerine haksız müdahale oluşturacak bilgi veya belgeler, bilgi
edinme hakkı kapsamı dışındadır.
Kamu yararının gerektirdiği hallerde, kurum ve kuruluşların kayıtlarında
bulunan kişisel bilgi veya belgeler, kurum ve kuruluşlar tarafından,
ilgili kişiye en az yedi gün önceden haber verilerek yazılı rızası
alınmak koşuluyla açıklanabilir.
Haberleşmenin gizliliği
Madde 33- Haberleşmenin gizliliği esasını ihlal edecek bilgi veya
belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır.
Ticari sır
Madde 34- Kanunlarda ticari sır olarak nitelenen bilgi veya belgeler
ile, kurum ve kuruluşlar tarafından gerçek veya tüzel kişilerden gizli
kalması kaydıyla sağlanan ticari ve mali bilgiler, bilgi edinme hakkı
kapsamı dışındadır.
Fikir ve sanat eserleri
Madde 35- Fikir ve sanat eserlerine ilişkin olarak yapılacak bilgi
edinme başvuruları hakkında ilgili kanun hükümleri uygulanır.
Kurum içi düzenlemeler
|